دوهفته نامه باختر زمین

دوهفته نامه باختر زمین

سیاسی،اجتماعی،فرهنگی،اقتصادی وورزشی
دوهفته نامه باختر زمین

دوهفته نامه باختر زمین

سیاسی،اجتماعی،فرهنگی،اقتصادی وورزشی

نگاهی به برنامه های چهارم و پنجم توسعه در چشم انداز صنعت نفت

نگاهی به برنامه های چهارم و پنجم توسعه در چشم انداز صنعت نفت

خبرگزاری فارس: نگاهی به برنامه های چهارم و پنجم توسعه در چشم انداز صنعت نفت

دستیابی به اهداف برنامه پنجم توسعه و سند چشم انداز ، بدون جذب سرمایه های شرکت های خارجی و حضور جدی بخش خصوصی و استفاده از روش های جدید تامین مالی امکان پذیر نخواهد بود.

چکیده

با توجه به اینکه موتور محرکه صنعت و اقتصاد در ایران صنعت نفت می باشد در نتیجه استراتژی ویژه آن در مقابل تحریم ها، محدودیت ها و چشم انداز توسعه این صنعت حائز اهمیت بسیاری است. بعد از تدوین برنامه های پنج ساله اول، دوم و سوم توسعه در خصوص صنعت نفت. در این مقاله در ابتدا به اهداف تعیین شده برای صنعت نفت در برنامه چهارم و پنجم توسعه و سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 اشاره و سپس به چالش های برنامه ریزی و به بررسی  و مقایسه برنامه های پیش بینی شده آن می پردازیم و به عواملی که موجب به تحقق نرسیدن این برنامه ها می شود پرداخته و پیشنهادات لازم مطرح میگردد.

کلمات کلیدی: برنامه چهارم و پنجم توسعه ،سرمایه گذاری، ، سند چشم انداز 20 ساله

مقدمه

در نگاهی کلی به حجم منابع هیدروکربوری در کشور عزیزمان به این می رسیم که 151 میلیارد بشکه از ذخایر نفتی جهان، بیش از 10درصد و حدود 33 تریلیون مترمکعب ، معادل 17 درصد از ذخایر طبیعی گاز جهان در ایران جای دارند.به عبارت دیگر ، کشورمان سومین دارنده ذخایر نفت پس از ونزوئلا و عربستان و دومین دارنده ذخایر گاز دنیا پس از روسیه می باشد .

اولین سوال اینجا مطرح می شود که چرا  کشور عزیزمان با این حجم عظیم منابع هیدروکربوری در جهان و سطح بالای  ذخایر نفتی اثبات شده به مقدار 137 میلیارد بشکه و پتانسیل های بالای آن در تولید، در رده پنجمین تولید کننده نفت بعد از ایالات متحده آمریکا و چین که با حجم ذخایر اثبات شده  حدود  19/1  و  20/3   میلیارد بشکه، وچهارمین تولید کننده گاز قرار گرفته ؟

تجربه نشان داده است که کشورهای برنامه محور، توانایی دست یابی به توسعه پایدار را دارند . کشوری که برنامه، خصوصا برنامه های بلند مدت نداشته باشد، ممکن است از عوامل محیطی با تهدیدات بیرونی متاثر شود. سابقه تدوین برنامه ای در ایران به بیش از 60 سال می رسد.کمیسیون تازه تاسیس برنامه، تدوین اولین برنامه توسعه را در سال 1326 آغاز کرد و تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی،پنج برنامه عمرانی در کشور تدوین و اجرا شد.با فراغت از جنگ تحمیلی و برای بازسازی اقتصاد،برنامه های 5 ساله توسعه  طرح ریزی شد و به دنبال آن، برنامه اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در سال های 1368 تا 1374 اجرا شد. هدف اصلی از این برنامه، سرمایه گذاری دولت برای بازسازی خسارات ناشی از جنگ با بهره برداری بیشتر از ظرفیت های موجود تعیین شد.

به دنبال برنامه اول، برنامه دوم توسعه مبتنی بر آزادسازی اقتصادی و خصوصی سازی برای اجرا در سال های 1374 تا 1379 تهیه شد. برنامه سوم توسعه نیز با توجه به تجربیات حاصل از دو برنامه قبلی و با هدف رفع مشکلات شناخته شده با سرمشق اصلاح ساختار اقتصادی با رویکرد داخلی برای سال های 1379 تا 1387 تدوین شد.

برنامه چهارم

تدوین برنامه چهارم توسعه با تهیه سند چشم انداز توسعه کشور در افق 20 ساله همزمان بود. این سند برای جهش بلند توسعه ای و تغییر و تحولی اساسی در کشور تدوین شد تا دورنمای مبتنی بر قرار داشتن کشور در رتبه اول منطقه در تمامی زمینه ها ترسیم کند. به همین دلیل برنامه چهارم در قالب ترسیم این چشم انداز با سرمشق رشد پایدار اقتصادی، مبتنی بر محور دانایی و رویکرد جهانی، برای دوره 1384 تا 1389 تدوین شد.

رهنمود هایی از سند ملی در برنامه چهارم توسعه

- گسترش اکتشاف نفت و گاز به عنوان پشتوانه تولید نفت و گاز

- افزایش سهم بازار و افزایش توان تولید

- اولویت در توسعه میادین مشترک

- حضور شرکت های بخش انرژی در مناقصه های بین المللی

- ارتقاء جایگاه کشور در بازار ها وتوسعه صادرات نفت و گاز

- جلب سرمایه های خارجی در توسعه میادین نفت و گاز

- توانمند سازی بخش خصوصی و تعاونی برای گسترش رقابت و افزایش سهم آنها در بهره برداری نفت و گاز

- لغو کلیه امتیازات شرکت های دولتی نسبت به شرکت های خصوصی در عقد قرارداد ها

- محدود  کردن نقش دولت در بخش نفت به اعمال حاکمیت و مالکیت ثروت

برنامه پنجم توسعه

تولید نفت باید در پایان برنامه پنجم توسعه (1389 تا 1394)، به حدود  5میلیون و 150 هزار بشکه در روز و همچنین ظرفیت پالایشگاهی کشور  به 5/2 میلیون بشکه در روز افزایش یابد . بر اساس پیش بینی ها، در بخش بالادستی نفت و با توجه به استاندارد های قابل قبول برای سرمایه گذاری در خشکی و دریا برای اکتشاف ، ظرفیت سازی مورد نظر و همچنین جبران افت تولید و افزایش ضریب بازیافت، در برنامه پنجم توسعه، بخش بالادستی به بیش از 55 میلیارد دلار سرمایه گذاری نیاز دارد که در صورت تحقق آن، می توان به دستیابی به اهداف برنامه امیدوار بود.[4]

ظرفیت تولید گاز کشور که اکنون حدود 670 میلیون مترمکعب در روز است ، با توجه به نیاز مصرفی کشور، موافقات و مذاکرات برای صادرات و همچنین پیش بینی ها برای تزریق به مخازن، باید در برنامه پنجم توسعه ظرفیت تولید گاز رشد 100 درصدی داشته باشد و حداقل به رقم1  میلیارد و 10 میلیون مترمکعب برسد، همچنین توان پالایش گاز کشور باید از 540 به 900 میلیون مترمکعب در روز افزایش یابد. هم اکنون سهم گاز در سبد انرژی کشور 62 درصد است که در پایان برنامه پنجم توسعه باید به 70 درصد برسد . در مجموع و برای دستیابی به اهداف صنعت نفت در برابر برنامه پنجم توسعه ، رقم سرمایه گذاری مورد نیاز به حدود 155 میلیارد دلار می شود؛ یعنی به طور متوسط سالی 31 میلیارد دلار و از آنجا که منابع مالی داخلی و سایر شیوه های تجهیز سرمایه گذاری از منابع داخلی در ایران محدود است، بخش اعظم این سرمایه گذاری ( حدود 60 درصد یعنی 18 میلیارد دلار در سال ) باید از منابع مالی خارجی تامین شود .[1,5]

این در حالی است که به دلیل اوضاع سیاسی و شرایط بین المللی حاکم در چهار سال اول برنامه 5 ساله چهارم توسعه(1384-1387) از 67 میلیارد دلار سرمایه گذاری در صنعت، فقط 8/19 میلیارد دلار آن سرمایه خارجی بوده است که بر اساس برنامه باید 70 درصد سرمایه گذاری ها در بخش توسعه میادین نفت و گاز از بخش سرمایه گذاری خارجی تامین می شد؛ در حالی که سالیانه بیش از 11 میلیارد دلار سرمایه گذاری شد. باید بپذیریم تا زمانی که در حوزه نفت و گاز سرمایه گذاری مناسبی نشود، این صنعت با چالش هایی جدی مواجه خواهد شد.[7,1]

رهنمودهای برنامه پنجم

- ایجاد فضا و شرایط رقابتی نسبت :

o به صدور پروانه اکتشاف

o توسعه و تولید مورد نیاز برای بهره برداری از حداکثرظرفیت ها

o افزایش تولید صیانت شده با حفظ ظرفیت تولید 1389

o افزایش ظرفیت تولید آخر برنامه نسبت به 1389 روزانه یک میلیون بشکه نفت خام و 250 میلیون مترمکعب گاز با اولویت میادین مشترک

- استفاده از روش های اکتشاف،توسعه، تولید در میادین نفت و گاز با حفظ حق مالکیت و اعمال تصرف مالکانه برای دولت

- استفاده از روش بیع متقابل (بند ب ماده 14 برنامه چهارم )

- عقد قرارداد بیع متقابل توام اکتشاف و توسعه میادین جدید  با قبول ریسک طرف قرارداد بجز در خوزستان، بوشهر و کهکیلویه و بویر احمد

- تهیه سند ملی راهبردی انرژی و برنامه اجرایی آن

- افزایش یک درصد ضریب بازیافت مخازن کشور در طول برنامه (ماده 130)

میادین مشترک

وجود میادین مشترک نفتی و گازی با کشورهای همجوار در خشکی و دریا(13میدان نفتی و 7 میدان گازی مشترک) از جمله مواردی هستند که در برنامه های توسعه باید به آن توجه شود.

البته این در حالی است که در برنامه پنجم توسعه در فازهای میدان پارس جنوبی به میزان 3/24 میلیارد دلار سرمایه گذاری می شود که تولید این فازها در برنامه  ششم ثمر خواهند داد و در نتیجه با احتساب این مبلغ ، مجموع سرمایه گذاری در میادین گازی مشترک در برنامه پنجم توسعه به 39/41 میلیارد دلار خواهد رسید و مجموع کل سرمایه گذاری در میادین مشترک نفتی و گازی بالغ بر 52 میلیارد دلار خواهد شد  که در این میزان سرمایه گذاری ، معادل 5/33 درصد از کل سرمایه گذاری بخش بالادستی نفت و گاز کشور در برنامه پنجم توسعه است.[1,8]

سند چشم انداز 20 ساله

ترسیم چشم انداز جمهوری اسلامی ایران براساس سند 20 ساله چشم انداز از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شد، نشان داد که ایران در 1404 – 20 سال پس از ابلاغ سند چشم انداز – در کدام نقطه باید باشد. در حقیقت، بدل شدن به کشوری توسعه یافته با جایگاه اول علمی، اقتصادی و فناوری در منطقه مهم ترین هدف چشم انداز 20 ساله کشور است. چشم انداز 20 ساله صنعت نفت ایران حول چهار محور تدوین شده است . بر اساس محور اول، صنعت پتروشیمی باید به اولین تولید کننده مواد و کالاهای پتروشیمی از لحاظ ارزش در منطقه تبدیل شود. که با در اختیار داشتن سهم 34 درصدی از ارزش ظرفیت محصولات پتروشیمی در خاورمیانه و داشتن سهم 6/3 درصدی از ارزش ظرفیت محصولات پتروشیمی جهان از طرف دیگر، اهداف توسعه یافته این صنعت کارآفرین تا چشم انداز توسعه ای کشور خواهد بود.

در محور دوم در پایان 1404 مقام دومین تولید کننده نفت در اوپک با ظرفیت هفت درصد از تقاضای بازار جهانی نفت به ایران تعلق خواهد داشت. محور سوم این چشم انداز به گاز تعلق دارد به طوری که در ایران در پایان چشم انداز، سومین تولید کننده گاز درجهان با سهم 8 تا 10 درصد از تجارت جهانی گاز و فرآورده های گازی خواهد بود و همچنین در محور چهارم ایران جایگاه اول فناوری نفت و گاز در منطقه را خواهد داشت. علاوه بر موارد ذکر شده باید در هر سال از اجرای برنامه، پنج درصد از وابستگی بودجه به درآمد های نفتی کاسته شود تا اینکه در پایان برنامه 20 ساله، اقتصادی مستقل از درآمدهای نفتی داشته باشیم.

اهم چالش های برنامه ریزی جامع بلند مدت توسعه صنعت نفت و گاز

- تبصره 38 قانون بودجه 1358 در مورد واریز عایدات صادرات نفت به خزانه

- تعریف طرح  بهنگام کردن مطالعات استانفورد و ایجاد بانک اطلاعات انرژی  1361 تا 1363 معاونت انرژی وزارت نیرو

- تهیه برنامه های نفت و گاز در برنامه ریزی تلفیقی نفت –و سازمان برنامه

- عدم برنامه ریزی مناسب توسعه میادین نفت و گاز

- خروج نیرو های متخصص

- محدود شدن امکان همکاری با شرکت های برتر جهانی در توسعه طرح ها

- توجه رده های مدیریتی به بازسازی تاسیسات آسیب دیده در جنگ تحمیلی و در نتیجه غفلت در برنامه ریزی جامع میان مدت 

- نامشخص بودن جایگاه برنامه ریزی در رده برنامه های جامع

بلند مدت و عملیاتی و تداخل وظایف سازمان های مختلف

- عدم تشخیص شفاف رابطه مالی دولت و نفت در نتیجه تغییرات منابع اعتباری در هر سال

- نامتوازن بودن اعتبارات با اهداف فیزیکی در برنامه ها

- بلند پروازی در انتخاب اهداف کمی بدون توجه به امکانات زیربنایی و دسترسی به فناوری مورد نیاز و ساماندهی ساختار های عملیاتی

- عدم برنامه ریزی در ارتقاء توان مهندسی و پیمانکاری و تولید بخش خصوصی و پشتیبانی مستمر در بلوغ این بخش

- بالا بودن عمر مخازن اهمیت برنامه ریزی را بیش از پیش نشان می دهد- یعنی  نسبت به سال های قبل منابع بیشتری از درآمد صادرات نفت به خود صنعت اختصاص میابد

- عدم توسعه و استفاده بهینه از ظرفیت های بخش خصوصی در توسعه نفت و گاز 

برای تحقق اهداف برنامه پنجم توسعه و در بلند مدت برای نیل به اهداف تعیین شده در سند چشم انداز 20 ساله باید به این موارد عمیق و جدی توجه کرد:

1- اصلاح قوانین، رفع محدودیت ها و موانع موجود بر سر راه شرکت های بین المللی برای عقد قراردادهای متنوع و جذاب برای فعالیت در صنعت نفت.

2- فراهم آوری زمینه تعامل با بانک های خارجی برای راهیابی به بازارهای بین المللی و جذب سرمایه های مستقیم خارجی در بخش صنعت نفت.

3- حرکت به سوی جایگزینی صادرات فرآورده های نفت،گاز و پتروشیمی به جای صدور نفت خام و گاز طبیعی.

4- حضور فعال و گسترده در همایش ها و نمایشگاه های بین المللی نفت و گاز و معرفی پتانسیل و جاذبه های سرمایه گذاری در بخش نفت و گاز ایران (نظیر وجود ذخایر عظیم هیدروکربوری و پایین بودن ریسک اکتشاف و هزینه بهره برداری از آنها در مقایسه با سایر کشورها) به سرمایه گذاران خارجی.

5- ارتقای مدیریت و توسعه منابع انسانی در تراز منطقه ای و سپس جهانی.

6- حمایت از تشکیل و تقویت بخش خصوصی داخلی در صنعت نفت کشور.

7- تاثیر گذاری در مدیریت بازار نفت و گاز منطقه و استفاده از موقعیت ژئوپلیتیک کشور در حمل و انتقال نفت خام و فرآورده های آن، گاز طبیعی، مواد پتروشیمی و معاوضه نفت خام برای تصفیه در پالایشگاه های کشور.

8- تولید، انتقال و ارتقای فناوری های جدید صنایع نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی با تقویت موسسات تحقیقاتی، علمی، فنی و توسعه مراکز R&D داخلی فعال در امور نفت،گاز،پالایش و پتروشیمی.

9- بهینه سازی مصرف انرژی همراه با کاهش شدت انرژی مصرفی [1]

وضعیت کنونی تولید نفت

مطالعه روند تولید بیشتر میادین نفت و گاز نشان می دهد با وجود اهمیت فوق العاده و نقش تعیین کننده این میادین در تولید نفت خام کشور، متوسط نرخ افت تولید در این میادین با گذشت زمان افزایش می یابد. این امر نشان می دهد که روز به روز تعداد بیشتری از این میادین از مرحله ثبت سقف تولید عبور می کنند و وارد فاز کاهشی تولید می شوند، کاربرد فناوری های جدید  و روش های ازدیاد برداشت نیز هرچند محدود،روند افزایش نرخ افت تولید را کند کرده است،اما به یقین این روند پایدار نخواهد ماند و در نهایت نرخ افت تولید سالانه میادین یاد شده افزایش خواهد یافت. آمار و ارقام حاکی از آن است که با گذشت نزدیک به شش سال از زمان ابلاغ سند چشم انداز، متاسفانه انتظاراتی که در سند چشم انداز برای بخش نفت پیش بینی شده محقق نشده اند و تولید نفت، نه تنها  روند صعودی نداشته ، بلکه کاهش هم داشته است.حال سوال اساسی اینجاست که آیا با شرایط امروزی وضعیت صنعت نفت، دست یابی به اهداف ترسیم شده در سند چشم انداز امکان پذیر است یا خیر؟

بر اساس این پیش بینی، برای این که ایران در 1404 که پایان برنامه 20 ساله است ، بتواند هفت درصد از بازار تولید نفت را در اختیار داشته باشد باید روزانه متوسط بیش از 5 میلیون بشکه نفت خام تولید کند و مجموع تولید نفت خام همراه مایعات و میعانات نفتی بیش از 5/6 میلیون بشکه در روز باشد. این نکته را باید مد نظر داشت که میادین نفت وگاز سرمایه های ملی و امانت آینده گانند و امروز در اختیار ما قرار دارند . نباید منافع ملی را فدای موفقیت های مقطعی و زودگذر کرد و تولید صیانتی را ، که در واقع بیشترین برداشت نفت از یک میدان است ،فراموش کرد.

راهکارهای افزایش ذخیره نفت و تولید آن

شرکت های نفتی خصوصی ایرانی می توانند با ایجاد ارتباط مناسب با منابع علمی خارجی و استفاده از دانش روز و همچنین بکارگیری نیروی انسانی مجرب، در صورتی که کمک و همکاری بخش دولتی را همراه داشته باشند. در توسعه، بهره برداری و تولید از منابع سه گانه زیر به مراتب نقشی فعال تر از شرکت های دولتی داشته باشند.

1- افزایش ظرفیت برداشت از ذخایر تولیدی

براساس آمار موجود، متوسط ظریب برداشت نفت برای ذخایر اولیه و ثانویه به ترتیب حدود 22 و 5 جمعاً حدود 27 درصد می باشد . با وجود اختلاف اساسی سنگ مخزن و شیوه رفتاری مخازن کشور ما با دیگر نقاط جهان (سنگ ها آهکی شکافدار)، به نظر می آید که ارقام ضریب برداشت نفت از مخازن ما در صورت امکان استفاده از دانش فنی جدید قابلیت افزایش قابل ملاحظه را خواهند داشت .

میادین مسجد سلیمان و لالی که براساس مطالعات سابق ذخیره قابل برداشت آنها تماما تولید گردیده و اکنون نباید تولید داشته باشند به ترتیب 27 و 12 هزار بشکه در روزتولید دارند و این نشانه آن است که ضریب برداشت اعلام شده قابل بررسی و ارزیابی جدید بوده و قابل افزایش می باشد.

2- توسعه و بهره برداری از مخازن کشف شده و توسعه نیافته کشور

تعداد حدود 70 مخزن در 45 میدان که قبلاً عملیات اکتشاف انجام گرفته و با حفر چاه های اکتشافی – توصیفی مقادیر نفت درجا و ذخایر آن ها نیز برآورد گردیده است هنوز فرصت توسعه و تولید را نداشته اند و توسعه این مخازن مستلزم سرمایه گذاری و استفاده از دانش نوین می باشد که باید اجرا گردد.

از جمع کل ذخیره باقیمانده نفت خام کشور حدود 25 میلیارد بشکه یعنی حدود 25 % آن هنوز در میادین توسعه نیافته قراردارند

3- ذخایر نفت کشف نشده

بر اساس آمار های سازمان های بزرگ مطالعاتی جهان که معمولاً حوضه های رسوبی بزرگ نفتی جهان از نظر چگونگی تشکیل نفت، شرایط سنگ مخزن و رفتار مهاجرت و جابجایی نفت را مطالعه می نمایند، حوضه رسوبی بزرگ خاورمیانه  دارای شرایط کشف منابع جدیدی است که تحت عنوان منابع کشف نشده نامگذاری شده اند. این اطلاعات بیانگر آن است که در این منطقه، کشور ایران پس از کشور عراق دارای بیشترین منبع ذخیره کشف نشده نفت می باشد که مقدار آن به حدود 25 – 40 میلیارد بشکه برآورد می گردد.

براساس آمار موجود مقدار نفت درجای کشف شده در خشکی حدود 7/3 میلیون بشکه در کیلومتر مربع است در حالی که این مقدار نفت درجا در هر کیلومتر مربع خلیج فارس حدود 2/1 میلیون بشکه می باشد. بنابراین می توان اعتقاد داشت که هنوز بخش قابل ملاحظه نفت در خلیج فارس وجوددارد که کشف نگردیده اند.

4- جذب سرمایه برای توسعه میادین نفتی

5- توسعه میادین مشترک

6- توسعه میادین کوچک و ویژه

البته لفظ غلط کوچک باید اصلاح شودچرا که  در مقایسه با دیگر کشورها ،همین میادین به اصطلاح کوچک ،بسیار پرسودند. همان طور که ذکر شد ایران میادین بسیار متنوعی دارد که به دلیل تولید آسان و ارزان تر از میادین بزرگ از توسعه آنها  غافل شده است. از جمله آنها میادین نفت سنگین نظیر کوه موند،زاغه،کاکی و بوشکان است که با وجود ذخیره بالای نفت با گرانروی زیاد تا به حال از تولید و توسعه آنها ممانعت شده است. استفاده از روش های ازدیاد برداشت حرارتی برای این گونه میادین ، موجب خواهد شد بار تولید از این میادین بزرگ کم شود.

7- تزریق گاز

یکی از راه های افزایش تولید نفت استفاده از روش های ازدیاد برداشت است برای مخازن کربناته که تخلخل و تراوایی پایین و قابلیت تزریق پذیری کمی دارند، تزریق گاز به صورت غیرامتزاجی به کلاهک گازی برای تثبیت فشار و فشار افزایی و تزریق امتزاجی در مخزن، در حین تولید مهم ترین و موثرترین راه حل است که اکنون ناقص انجام می شود.براساس برآوردهای کارشناسان سالیانه باید حدود 280 میلیون مترمکعب گاز به میادین گچساران،بی بی حکیمه،آغاجاری،کوپال، مارون، پازنان، کرنج، پارسی، هفتگل و لب سفید به صورت غیر امتزاجی و میادین رامشیر و دارخوین به صورت امتزاجی تزریق شود.

8- بهینه سازی مکان ومسیر چاه

9-  تکمیل بهینه چاه

10-تولید نفت با درصد آب بالا

در ایران به دلیل فقدان برنامه ریزی به موقع ،  به این مهم دست نیافته ایم . برای این امر، سرمایه گذاری در دو بخش ضرورت دارد ابتدا بالا آوردن نفت و آب از ته چاه تا سر چاه که به پمپ های درون چاهی احتیاج دارد ، سپس ساخت کارخانه های نمک زدایی با توان بالا و در نظر داشتن چاه هایی برای تزریق پساب این کارخانه برای فرآورش و جدایش آب و نفت از هم.

11- تعامل با شرکت های خارجی و حمایت از شرکت های داخلی فنی صلاحیت دار

این کار باعث ورود فناوری های جدید به صنعت نفت، رقابت و ارزانی خدمات فنی نظیر نمودار گیری،ٰ مشبک کاری، ٰچاه آزمایی و ... خواهد شد.

12- خوداتکایی در تهیه نرم افزارهای شبیه سازی

بخش عمده ای از مخازن هیدروکربوری کشور از مخازن کربناته شکافدار است. ساختار زمین شناسی و بررسی رفتار سیال در این مخازن بسیار پیچیده تر از مخازن ماسه سنگی است. حتی تعدادی از مخازن کربناته کشور، علاوه بر سیستم شکاف ها ، شبکه های متشکل از حفره نیز دارند که تخلخل سه گانه را بر مخزن دیکته می کند. به دلیل ضعف شبیه سازی های تجاری در مدلسازی فرآیند های مخازن شکافدار، ضروری است تا در راستای بومی سازی نرم افزارهای شبیه سازی که به واقعیت عملکرد مخزن نزدیکترند ، برنامه ریزی جدی شود تا با دید بازتری به انتخاب سناریوهای تولید و توسعه مخزن اقدام شود.

نتیجه گیری

• نتایج بدست آمده حاکی از آن است لازمه ی پیشبرد  اهداف و برنامه توسعه چشم انداز  20 ساله در افق 1404 نیاز مبرم به سرمایه( داخلی – خارجی)  می باشد. که پیشنهاد می شود که به فرآیند تدوین و اجرای طرح ها و پروژه ها اهتمام ویژه بخشیده شود که دستاورد های آن شامل

- بالا رفتن توان رقابتی و استراتژیک ایران در زمینه صادرات نفت خام

- صرفه جویی سالانه میلیارد ها دلار

- رعایت الزامات پدافند غیر عامل

- تدوین دانش فنی و بومی سازی

- عدم وابستگی به بیگانگان

- تولید انبوه تجهیزات و صادرات آنها

- پیشگیری از آلودگی های زیست محیطی

- رسیدن به علم و فناوری برتر در منطقه

- اشتغال زایی

-  درآمد زایی می باشد

طبیعتاً توجه به این اهداف آثار موارد فوق را به دنبال خواهد داشت  در غیر این صورت احتمال تحقق پیش بینی  مرکز اطلاعات انرژی آمریکا  درباره جایگاه ایران به عنوان  یازدهمین تولید کننده نفت جهان در سال 2020  به وقوع می پیوندد

• یقیناً اصلی ترین دلایل به تحقق نرسیدن برنامه های توسعه و کاهش تولید نفت در : اجرا نشدن برنامه توسعه میادین نفتی ناشی از کمبود منابع مالی، نبود فناوری و دانش فنی جدید، کمبود تجهیزات و ابزار در بخش بالادستی، فشارهای بین المللی و تحریم ها، بی ثباتی مدیریت در صنعت نفت و کاهش ضخامت ستون نفتی مخازن، به دلیل برداشت های غیرصیانتی در چند سال اخیر و اجرا نشدن منظم برنامه های تزریق نفت.

• .امروز چاه هایی که زمانی ده ها هزار بشکه در روز تولید می کردند،قادر به تولید بیش از 2000 بشکه در روز نیستند بنابراین دست یابی به اعداد و ارقام تولید نفت در برنامه پنجم و سند چشم انداز با استفاده از فناوری های جدید اکتشاف مانند لرزه نگاری های سه و چهار بعدی و حفاری های جهت دار ، چند شاخه ای و فروتعادلی ،استفاده از پمپ های درون چاهی ، فرازآوری مصنوعی،شکاف هیدرولیکی، هوشمند سازی چاه ها ،احداث واحد های نمک زدایی و اعمال روش های صحیح ازدیاد برداشت نظیر تزریق گاز که بر نتایج حاصل از بررسی های جامع مخزن مبتنی است ،امکان دارد.

• دستیابی به اهداف برنامه پنجم توسعه و سند چشم انداز ، بدون جذب سرمایه های شرکت های خارجی و حضور جدی بخش خصوصی و استفاده از روش های جدید تامین مالی امکان پذیر نخواهد بود. این موضوع واقعیتی مشهود درباره صنعت نفت ایران است و باید به آن احتمام جدی ورزیده شود.

• آمار و ارقام حاکی از آن است که با گذشت نزدیک به شش سال از زمان ابلاغ سند چشم انداز ، متاسفانه انتظاراتی که در سند چشم انداز برای بخش نفت پیش بینی شده، محقق نشده اند.حتی با کاهش تولید ،میزان مصرف داخلی کشور افزایش یافته که این امر سبب کاهش صادرات نفت شده است. صرف نظر از اینکه اهداف تعیین شده در سند چشم انداز واقع بینانه و بر اساس ظرفیت ها ، پتانسیل ها و شرایط حاکم  بر صنعت نفت تنظیم شده یا خیر، غفلت و خلاهای قانونی در جذب سرمایه های صنعت نفت را کاملاً نمایان می کند.

• حوزه‌های نفتی ایران، با توجه به عمر بالا، نیاز به تزریق گاز به میزان بسیار بالا دارند تا قابل بهره‌برداری باقی بمانند. در صورت تزریق گاز، ضریب بازیافت این حوزه‌ها به شکلی چشمگیر افزایش پیدا خواهد کرد. که در این صورت تا حدودی مشکلات ناشی از تحریم‌های نفتی و عدم استحصال منابع نفتی را از بین خواهد برد

• تولید صیانتی نفت با اعمال مدیریت صحیح مخازن نفتی که بر نتایج مطالعات جامع مبتنی است،امکان دارد.

• با توجه به این که بیشتر میادین فوق عظیم و عظیم کشور، دوران سقف تولید خود را گذرانده اند و به مرحله کاهشی وارد شده اند و پایین بودن ظریب جایگزینی نفت خام از 1388، به دلیل کشف نشدن میادین بزرگ نفتی ، بهتر است که افق توسعه صنعت نفت بر مبنای نگهداشت تولید باشد و از ارائه برنامه های تولیدی که از توان مخازن بالاتر است خودداری شود.

• دست یابی به اهداف تکلیفی در برنامه های توسعه ای و سند چشم انداز از طریق اتخاذ روش های ازدیاد برداشت ،بهبود تاسیسات سطح الارضی و بهبود عملکرد چاه میسر است

• البته این را نباید فراموش کرد، رقیب سرسخت ایران در این راه عراق است.توسعه میادین نفتی این کشور به دلیل شرایط سیاسی در دو دهه اخیر به تعویق افتاده و اکنون شاهد این هستیم که عراق جایگاه ایران، به عنوان دومین تولید کننده نفت اوپک را گرفته. عراق از جمله کشورهایی است که در صورت جذب سرمایه گذاری های لازم و توسعه میادین اعظم خود در عرضه جهانی نفت خام ، نقش عمده ای خواهد داشت. برنامه توسعه بخش نفت عراق تا 2017 طراحی شده است و عراق دستیابی به تولید 10 میلیون بشکه نفت خام روزانه را در دستور کار دارد.

• در پایان تذکر این نکته ضروری است که با توجه به درازمدت بودن بستر سازی فوق الذکر تغیر افراد و یا دولت ها نباید تاثیری بر روند این برنامه  بگذارد  [1].

منابع

.[1]محمد آقابیگی – رضا حاجی هاشمی – دورنمای صنعت نفت در افق 1404 – ماهنامه بین المللی آموزشی،پژوهشی و تحلیلی تازه های انرژی سال پنجم شماره 39، ،تیر 1391

.[2]ایرج مهرآزما - تحولات تاریخی سیاست گذاری و برنامه ریزی نفت و گاز – کنفرانس راهکارهای تحول نظام توسعه و بهربرداری در بخش بالادستی نفت وگاز  ایران

.[3]علی مشتاقیان -تحولات تاریخی صنعت نفت و نقش آن در توسعه بخش خصوصی - – کنفرانس راهکارهای تحول نظام توسعه و بهره برداری در بخش بالادستی نفت وگاز  ایران

.[4] مشعل،نشریه کارکنان صنعت نفت ایران، شماره 478 دوره جدید،27/10/1388.

.[5] وزیری هامانه ،سیدکاظم ،نگاه صنعت نفت به برنامه پنجم توسعه، ماهنامه تازه های انرژی، سال دوم، شماره12 ،ص 5،نیمه دوم آذر 1388.

.[6] خبرگزاری جمهوری اسلامی، 13/11/1388، htpp//www.iran.ir

.[7] ناگفته های مدیرعامل شرکت ملی نفت،23/7/1390،htpp//www.khabaronline

.[8]مجله اقتصاد انرژی، شماره124،اسفند1388.

.[9] گزارش آمار و ارقام ذخایر هیدروکربوری ایران، معاونت برنامه ریزی وزارت نفت.

[10]http://www.eia.gov/forecasts/aeo/IF_all.cfm

[11]http//www.opec.org

منبع : مقاله ارائه شده در همایش ملی نفت و توسعه اقتصادی

برگزار کننده : سازمان بسیج علمی،پژوهشی و فناوری

انتهای متن/

شانه خالی کردن کشورهای عربی از برنامه فریز نفتی

شانه خالی کردن کشورهای عربی از برنامه فریز نفتی

۱۰:۱۹ - ۱۳۹۵/۱/۱۶کد خبر: 41300
قرار است که نشست تولیدکنندگان نفت برای مذاکره درباره مهار افزایش تولید نفت، در میانه ماه آوریل سال جاری میلادی در دوحه قطر برگزار شود. ایران نیز اعلام کرده است که تا پیش از بازگرداندن تولید نفت خود به سطح تولید پیش از تحریمها، حاضر نیست از افزایش تولید نفت خودداری کند.

به گزارش نفت ما،  مشاهده نشانه های گوناگون از شانه خالی کردن کشورهای عربی از برنامه فریز نفتی سبب شد قیمت نفت در هفته گذشته کاهش یابد.

قیمت شاخص نفت خام برنت در هفته گذشته در مجموع سه درصد کاهش یافت و قیمت شاخص نفت خام دبلیو تی آی آمریکا هفت درصد کاهش را تجربه کرد.

تردید فعالان بازار نفت درباره سودمندی نشست تولیدکنندگان نفت در دوحه قطر برای توافق درباره فریز نفتی (خودداری از افزایش تولید)، مهمترین دلیل افت قیمت نفت به شمار می آید.

در معاملات روز دوشنبه (٩ فروردین ماه) در شرائطی که به دلیل تعطیلات عید پاک در کشورهای غربی حجم معاملات پایین بود، قیمت نفت کاهش یافت. عرضه بیش از حد نفت در بازارهای جهانی نیز سبب شده بود معامله گران برای انجام معاملات جدید تردید داشته باشند،

با توجه به هشدار بانکهای سرمایه گذاری، از جمله بانک بارکلیز و بانک مکگوایر، درباره احتمال افت قیمت نفت به حدود ٣٠ دلار به دلیل ضعف بنیادهای بازار، معامله شاخصهای برنت و دبلیو تی آی، همچنان کم رونق بود.

طارق ظهیر، ضمن پیش بینی بازگشت حالت کونتانگو (برتری قیمتهای آتی نسبت به قیمتهای کنونی) در بازار نفت، گفت: افزایش ذخیره سازی نفت در آمریکا بیش از حدی است که بتوان آن را نادیده گرفت.

در معاملات روز دوشنبه، شاخص نفت خام برنت با ١٧ سنت کاهش، در سطح ٤٠ دلار و ٢٧ سنت تثبیت شد و شاخص نفت خام دبلیو تی آی آمریکا، با هفت سنت کاهش، قیمت نهایی ٣٩ دلار و ٣٩ سنت را تجربه کرد.

اطلاعات هفتگی منتشر شده از سوی کمیسیون معاملات آتی کالا در آمریکا نشان داد که معامله گران درباره استمرار روند افزایشی قیمت نفت تردید داشتند اما برخی از آنها روی بازگشت روند کاهشی قیمت حساب کردند.

سطح ذخیره سازی نفت در آمریکا در هفته منتهی به ١٨ مارس (آخرین هفته سال ١٣٩٤) ٩ میلیون و ٤٠٠ هزار بشکه افزایش داشت که ششمین رشد هفتگی آن به شمار می آمد.

بیشتر بانکها، احتمال رشد قیمت نفت را در آینده نزدیک، اندک ارزیابی می کنند.

بانک آمریکایی جفریز اعلام کرد: به احتمال زیاد در نیمه نخست سال ٢٠١٦ میلادی بازار نفت همچنان با عرضه مازاد ٦٠٠ هزار بشکه در روز روبرو خواهد بود و سطح ذخیره سازی نفت همچنان افزایش خواهد یافت.

بانک بارکلیز نیز اعلام کرد که در دو ماه نخست سال ٢٠١٦ میلادی، حجم تزریق نقدینگی در بازارهای کالا بیش از ٢٠ میلیارد دلار بوده و اگر این روند تغییر کند، قیمت نفت ممکن است ٢٠ تا ٢٥ درصد کاهش یابد.

این بانک اعلام کرد: اگر این تغییر محقق شود، ممکن است قیمت نفت به حدود ٣٠ دلار برای هر بشکه بازگردد.

روز سه شنبه (١٠ فروردین ماه) نیز قیمت نفت با سقوط سه درصدی روبرو شد که بازتابنده نگرانیها درباره پایان روند افزایشی قیمت نفت در دو ماه گذشته بود، زیرا رشد تقاضای نفت همچنان کمتر از رشد عرضه نفت است.

قیمت شاخص نفت خام برنت در روز سه شنبه با یک دلار و ١٣ سنت کاهش به ٣٩ دلار و ١٤ سنت رسید و قیمت شاخص نفت خام دبلیو تی آی آمریکا نیز با یک دلار و ١١ سنت افت قیمت، در سطح ٣٨ دلار و ٢٨ سنت تثبیت شد.

برخی معامله گران اعلام کردند که تصمیم کویت و عربستان برای از سر گیری تولید نفت از میدان مشترک خفجی در خلیج فارس در شرائطی که قرار بوده است تولید نفت افزایش نیابد، در افت قیمت نفت مؤثر بوده است.

یکی از معامله گران گفت: ظرفیت تولید میدان خفجی به تنهایی از ظرفیت تولید نفت اکوادور بیشتر است؛ با این اوضاع، اگر فریز نفتی (خودداری از افزایش تولید) محقق شود، در سطح ژانویه نخواهد بود و بسیار از آن بالاتر می رود.

قرار است در میانه ماه آوریل سال جاری میلادی، تولیدکنندگان نفت عضو و غیر عضو اوپک در دوحه قطر گرد هم بیایند تا درباره فریز نفتی مذاکره کنند.

با این همه، تحلیلگران و معامله گران بازار نفت اعلام کردند که با توجه به افزایش سطح ذخیره سازی نفت در جهان و استمرار کاهش سهم بازار برخی از اعضای اوپک، بعید است که نشست دوحه بتواند در رشد قیمت نفت تأثیری داشته باشد.

آغاز روند کاهشی قیمت نفت در دو روز نخست هفته گذشته سبب شد برخی ناظران بازار اعلام کنند که روند افزایشی قیمت نفت در هفته های اخیر بیش از آن که ریشه در بنیادهای بازار داشته باشد، نتیجه دلایل فنی معاملاتی بوده است.

قیمت نفت در معاملات روز چهارشنبه (١١ فروردین ماه) چندان تغییری نداشت و پس از اندکی رشد در معاملات میان روز، دوباره به سطح پایین روز سه شنبه بازگشت.

در این روز اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرد که سطح ذخیره سازی نفت خام در این کشور برای هفتمین هفته پیاپی افزایش داشته و با دو میلیون و ٣٠٠ هزار بشکه رشد، به ٥٣٤ میلیون و ٨٠٠ هزار بشکه رسیده است.

مت اسمیت، از مدیران مؤسسه آمریکایی کلیپردیتا، گفت: گزارش ذخیره سازی کمی نگران کننده است زیرا با وجود افزایش فعالیت پالایشگاهها و کاهش واردات نفت آمریکا، باز هم سطح ذخیره سازی رشد کرده است.

شاخص نفت خام آمریکا در معاملات روز چهارشنبه با چهار درصد رشد، به قیمت نهایی ٣٨ دلار و ٣٢ سنت رسید. شاخص نفت خام برنت نیز با ١٢ سنت افزایش، در سطح ٣٩ دلار و ٢٦ سنت تثبیت شد.

ارزیابی مؤسسه رویترز نشان داد که با توجه به افزایش تولید نفت ایران و عراق، مجموع عرضه نفت اوپک در ماه مارس  ١٠٠ هزار بشکه افزایش داشته است.

کارستن فریچ، کارشناس بانک آلمانی کومرسبانک، با اشاره به اعلام تصمیم عربستان و کویت برای از سر گیری تولید نفت از میدان خفجی، گفت: اعلام این تصمیم در آستانه نشست دوحه، نشانه ای فاجعه آمیز است؛ به هر حال، این نشان می دهد که ادعاها درباره خودداری از افزایش تولید نفت، تو خالی بوده است.

بازارهای جهانی در روز پنجشنبه (١٢ فروردین) نیز آرامشی نسبی را تجربه کردند که افت ارزش دلار و برخی اطلاعات درباره کاهش ذخیره سازی نفت در آمریکا، از جمله مهمترین عوامل آن بودند.

با این همه، معامله گران همچنان نگران این هستند که توافق احتمالی میان تولیدکنندگان نفت برای خودداری از افزایش تولید، در وضع کنونی عرضه بیش از حد نفت در بازارهای جهانی، تغییری چشم افسا ایجاد نمی کند.

تحلیلگران بازار نفت اعلام کردند که پس از اعلام توافق اولیه در میانه ماه فوریه سال جاری میلادی برای خودداری از افزایش تولید نفت، قیمت نفت به حداکثر رشد خود رسیده است و بیش از این پیش نخواهد رفت.

مایک ویتنر، از مدیران بانک فرانسوی سوسیته ژنرل، گفت: با توجه به پافشاری آمریکاییها بر تولید نفت، عرضه بالای نفت از سوی اعضای اوپک همچون عربستان و عراق، و بازگشت تدریجی ایران به بازارهای جهانی از سه ماه نخست سال ٢٠١٦ میلادی، وضع عرضه بیش از حد نفت در بازارهای جهانی همچنان پابرجاست.

در معاملات روز پنجشنبه، شاخص نفت خام برنت با ٣٤ سنت افزایش، به ٣٩ دلار و ٦٠ سنت رسید و شاخص نفت خام دبلیو تی آی آمریکا، با دو سنت رشد، در سطح ٣٨ دلار و ٣٤ سنت برای هر بشکه تثبیت شد.

پس از سخنان یک شاهزاده سعودی مبنی بر خودداری این کشور از مشارکت در فریز نفتی در صورت همراهی نکردن ایران با این برنامه، قیمت نفت در معاملات آخرین روز هفته گذشته (جمعه ١٣ فروردین) سقوطی چهار درصدی را تجربه کرد.

قیمت هر بشکه شاخص نفت خام برنت با یک دلار و ٦٨ سنت کاهش، به ٣٩ دلار و ٩ سنت رسید. شاخص نفت خام دبلیو تی آی آمریکا نیز یک دلار و ٥٥ سنت کاهش قیمت را تجربه کرد تا به قیمت نهایی ٣٦ دلار و ٧٩ سنت برسد.

محمد بن سلمان، جانشین ولیعهد عربستان، اعلام کرد که این کشور بدون همراهی ایران و دیگر تولیدکنندگان عمده نفت، حاضر نیست که در برنامه فریز نفتی مشارکت کند.

قرار است که نشست تولیدکنندگان نفت برای مذاکره درباره مهار افزایش تولید نفت، در میانه ماه آوریل سال جاری میلادی در دوحه قطر برگزار شود. ایران نیز اعلام کرده است که تا پیش از بازگرداندن تولید نفت خود به سطح تولید پیش از تحریمها، حاضر نیست از افزایش تولید نفت خودداری کند.

دامنیک کریچلا، از شریکان ارشد مؤسسه آمریکایی انرژی منیجمنت، گفت: از دید من، هر اقدامی جهت مهار افزایش تولید نفت، تنها تأثیر روانی خواهد داشت؛ همه موافقت خود را اعلام می کنند اما هیچ کس کاری انجام نخواهد داد.

در مجموع، قیمت نفت در ماه مارس سال جاری میلادی ١٥ درصد و در سه ماه نخست سال جاری میلادی ٦ درصد رشد را تجربه کرد.

 

چشم انداز نفت خلیج فارس در دوره نفت ارزان قیمت

چشم انداز نفت خلیج فارس در دوره نفت ارزان قیمت

۱۲:۴۶ - ۱۳۹۴/۱۲/۱۲کد خبر: 38793
پیش بینی می شود حتی درصورت کاهش وابستگی اقتصاد جهانی به انرژی خارومیانه، باز هم شاهد استمرار حضور فیزیکی قدرتهای بزرگ به ویژه آمریکا و منازعه بر سر تسلط بر منابع عظیم نفتی خاورمیانه باشیم و این کاهش قیمت را نمی توان به منزله کاهش اهمیت منطقه خاورمیانه و به ویژه خلیج فارس تلقی کرد.

به گزارش نفت ما ،تولیدکنندگان آمریکایی شیل اویل هشدار داده اند که درصورتی که قیمت نفت به بیش از 40 دلار برسد، فعالیت و تولید خود را تشدید کرده و به بازار بازخواهند گشت هرچند برخی از این شرکتهای تولید کننده توانسته اند تا 30 درصد هزینه تولید را کاهش دهند. بدیهی است که نوک پیکان و هدف این تهدید، کشورهای عضو اوپک به ویژه تولیدکنندگان حاشیه خلیج فارس است و رقابت اصلی بین آنها در جریان است. با آن توضیح و مقدمه، خبرنگار «آژانس رویدادهای مهم نفت و انرژی- نفت ما» گفتگویی با خانم «سمیه نوظهوری» کارشناس خاورمیانه و انرژی انجام داده است.

این کارشناس انرژی در گفتگو با خبرنگار «نفت ما» در مورد اهمیت امنیت انرژی در رقابتهای قدرتهای بزرگ گفت: دانیل یرگین یکی از  برجسته ترین پژوهشگران جهانی حوزه انرژی، می گوید که روزولت رئیس جمهور آمریکا طرح تقسیم منابع نفتی خاورمیانه با انگلیسی را پی ریزی کرد و بر این اساس نفت ایران به انگلیس رسید و دو کشور آمریکا و انگلیس در نفت عراق و کویت شریک شدند و نفت عربستان نیز کما فی السابق سهم آمریکا شد. این سیاست، نشانگر اهمیت نفت در رقابتهای بین المللی است و هم اکنون که بیش از یک قرن از کشف و بهره برداری از طلای سیاه و این کالای استراتژیک می گذرد، جهان هنوز هم با معضلی به نام امنیت انرژی (هم از نظر مصرف کنندگان و هم از نظر تولید کنندگان) روبروست. با ورود به قرن بیست و یکم، بی ثباتی شدید و متناوب در بازارهای نفتی در کنار افزایش شدید مصرف انرژی در اقتصادهای درحال توسعه موجب احیای دوباره مباحث مربوط به امنیت انرژی شد. تنش ها در مورد برنامه هسته ای ایران و تهدید این کشور در بستن تنگه هرمز نیز عاملی برای قرارگرفتن نگرانی های مربوط به امنیت انرژی در مرکز توجه دولت های مصرف کننده نفت بوده است. درباره این واقعیت که وابستگی نفتی تاثیرات اقتصادی زیادی نیز دارد جای هیچ شکی نیست. اختلال در تامین نفت خارجی را جرقه دوبحران بزرگ اقتصادی دوران پس از جنگ جهانی دوم می دانند. بسیاری از اقتصاددانان بر این باورند زمین، سرمایه و نیروی کار سه عامل تولید در اقتصاد سیاسی کلاسیک به حساب می آمدند و عامل چهارم، که امروزه باید به سه عامل قبلی افزوده شود، عامل انرژی است؛ زیرا بدون وجود عامل انرژی چرخ رشد و توسعه اقتصادی چه در کشورهای توسعه یافته و چه در کشورهای درحال توسعه نخواهد چرخید. با نگاهی به آمار به سادگی می توان دریافت بیشترین میزان ذخایر اثبات شده نفت جهان در میان چهار منطقه اصلی تولید کننده نفت جهان، در خاورمیانه قرار دارند. به واقع در میان ١٠کشور اصلی که بیشترین منابع اثبات شده انرژی جهان را به خود اختصاص داده اند، هفت کشور در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا و پنج کشور نیز صرفا در خلیج فارس قرار دارند. هرچند عرف رایج بر اینست که خاورمیانه را به دلیل منابع سرشار نفتی که در خود جای داده، دارای اهمیت بدانیم، ولی در مورد دیگر حامل های انرژی مثل گاز نیز این منطقه دارای اهمیت ویژه ای است. میزان ذخایر اثبات شده نفت کشورهای پیرامون خلیج فارس 764 میلیارد بشکه (62 درصد کل ذخایر جهان) و میزان ذخایر گاز اثبات شده 2517 تریلیون فوت مکعب (40 درصد کل ذخایر گاز جهان)  می باشد. همچنین بیش از 35 درصد نفت جهان (18 میلیون بشکه) از تنگه هرمز عبور می کند که 80 درصد آن به بازارهای آسیایی و بقیه به سایر مناطق ارسال می شود. هرگونه اختلال در این روند، باعث افزایش جهانی قیمت نفت شده، و کاهش تولید ناخالص داخلی، و نیز افزایش نرخ بیکاری کشورهای اقتصادی مهم  را در پی خواهد داشت. این واقعیتها باعث شده است خاورمیانه اهمیت ویژه ای در اقتصاد جهانی که اتکای شدیدی به انرژی و به ویژه نفت دارد، داشته باشد.

نوظهوری، کارشناس خاورمیانه در مورد علت اهمیت خاورمیانه در امنیت جهانی انرژی در دوران نفت ارزان نیز افزود: در میان همه صاحب نظران اقتصادی، درباره اهمیت انرژی به عنوان خون اقتصاد اتفاق نظر وجود دارد. مساله ای که باعث اهمیت بیش ازپیش نفت خاورمیانه در اقتصاد جهانی شده است، هزینه استخراج نفت در این منطقه است که در قیاس با دیگر مناطق نفت خیز بسیار پایین تر است. ازسوی دیگر، چنددهه طول می کشد بتوانیم ساختارهای مورد نیاز برای تولید و صادرات منابع کشف نشده در خارج از خاورمیانه را ایجاد کنیم. ازاین رو، حتی درصورت تداوم روند کاهش قیمت نفت که در ماههای اخیر شاهد آن بوده ایم، بازهم منطقه خاورمیانه قدرت رقابتی خود در بازار یکپارچه و واحد انرژی جهانی را حفظ خواهد کرد. در واقع درحالی که هزینه استخراج نفت از ماسه های نفتی سواحل اقیانوس اطلس بعضا به بشکه ای ٣٠دلار هم می رسد، هزینه استخراج نفت در منطقه خلیج فارس به طور متوسط بشکه ای 5 دلار است. این مساله موجب شده است کاهش قیمت نفت، قدرت رقابت کشورهای خاورمیانه ای در بازار رقابتی نفت را بیشتر کند. البته به این معنا نیست که کشورهای خاورمیانه هیچ تاثیر منفی ای از این کاهش قیمت متحمل نخواهند شد، ولی به گفته یک کارشناس عربستانی «ما نفت را می خواهیم بفروشیم نه اینکه بنوشیم». این موارد دنیا را ناگزیر به کنارآمدن با این واقعیت کرده است که اقتصاد جهانی وابستگی انکارناپذیری به نفت و ژئوپلیتیک خاورمیانه به عنوان منطقه ای که نیمی از نفت جهان را در خود جای داده است، دارد. از طرفی دیگر، هرچند آمریکا به ظاهر از کاهش وابستگی جهانی به انرژی و تحولات خاورمیانه سخن به میان می آورد و واردات  آن تقریبا صفر شده است، ولی ایالات متحده در دوران اوباما، هرچند به شکلی متفاوت، همچنان به دنبال حفظ هژمونی خود است و خمیرمایه استراتژی امنیت ملی آمریکا در دوران اوباما نیز همان حفظ رهبری جهانی است. پیش بینی می شود حتی درصورت کاهش وابستگی اقتصاد جهانی به انرژی خارومیانه، باز هم شاهد استمرار حضور فیزیکی قدرت های بزرگ به ویژه آمریکا و منازعه بر سر تسلط بر منابع عظیم نفتی خاورمیانه باشیم و این کاهش قیمت را نمی توان به منزله کاهش اهمیت منطقه خاورمیانه و به ویژه خلیج فارس تلقی کرد. البته نوع جنگ و حضور با توجه به تغییر و تحول استراتژی پاسیفیک متفاوت است و آمریکا در منطقه حضور دارد تا برجریان صادرات نفت به رقبای خود همچون چین در نظم ژئوپلیتیکی رهبری جهان خود نظارت و کنترل داشته باشد.

فاطمه رضایی/نفت ما

متن‌وعکس‌تکان‌دهنده‌دیگری‌ازپرویز پرستویی


متن‌وعکس‌تکان‌دهنده‌دیگری‌ازپرویز پرستویی



پرویز پرستویی همواره در صفحه اینستاگرامش عکس ها و مطالب تاثیرگذاری منتشر می کند.

به گزارش شریان نیوز،پرویز پرستویی همواره در صفحه اینستاگرامش عکس ها و مطالب تاثیرگذاری منتشر می کند.

او در یکی از تازه ترین پست هایش با انتشار عکسی تاثیرگذار نوشته:"

دختر کوچولو به مهمان گفت :
" میخوای عروسکامو بیارم ببینی ؟! "
مهمان با مهربانی جواب داد:
بله ... حتما .... دخترک دوید و همه ی عروسک ها را آورد .... بعضی از اونا واقعا با نمک بودن ...
ولی در بین اونا یک عروسک خیلی قشنگ دیگه هم بود
مهمان از دخترک پرسید:

متن و عکس تکان دهنده دیگری از آقای بازیگر

کدومشونو بیشتر از همه دوست داری ... ؟!
و پیش خودش فکر کرد حتما اونی که از همه قشنگ تره ...!!!! اما خیلی تعجب کرد
وقتی دید دخترک به عروسک تکه پاره ای ک یک دست هم نداشت اشاره کرد و گفت : " اینو "

مهمان با کنجکاوی پرسید:
اینکه زیاد خوشکل نیست ؟!! دخترک جواب داد: " آخه اگه منم دوستش نداشته باشم دیگه هیشکی نیست که باهاش بازی کنه .... اونوقت دلش می شکنه !! " مهربونی یعنی این ...
زندگی فردا نیست،
زندگی امروز است، زندگی قصه عشق است و امید،
صحنه ی غمها نیست.
به چه می اندیشی؟ نگرانی بیجاست،
عشق اینجا و تو اینجا و خدا هم اینجاست،
پای در راه گذار،
راهها منتظرند،
تا تو هر جا که بخواهی برسی،
پس رها باش و رها،
تا نماند قفسی.

 

سیلوهای موشکی ایران آماده انجام عملیات دفاع موشکی مقابل اسرائیل است

وبگاه ویژه امور نظامی رژیم صهیونیستی:


سیلوهای موشکی ایران آماده انجام عملیات دفاع موشکی مقابل اسرائیل است


وبگاه صهیونیستی نوشت: سیلوهای موشکی ایران، بخشی از راهبرد این کشور برای انجام عملیات دفاع موشکی علیه اسرائیل است.

بر اساس این گزارش، در حالی‌که نوع موشک‌های شلیک شده در رزمایش اخیر شبه به موشک‌های «شهاب 1و 2 » و «قدر- اف و اچ » بودند، بخش منحصر آخرین رزمایش ایران بکارگیری از پایگاه موشکی ناشناسی در نزدیکی قم در بیابان مرکزی این کشور بود که در آنجا موشک‌ها با آمادگی بالا در سیلوهای زیرزمینی موشکی نگهداری می‌شوند .

این وبگاه صهیونیستی سپس با اشاره شلیک‌های موشکی روز چهارشنبه 9 مارس، و شلیک دو موشک بالستیک قدر- اچ در مکانی مخفی از رشته کوه‌های البرز نوشت: پایگاه‌های زیر زمین عظیم ایران و سیلوهای موشکی بخشی از راهبرد جمهوری اسلامی برای انجام عملیات دفاع موشکی در سطح منطقه و مقابل اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس(!) است .

 

 

نمایی از سیلوهای موشکی ایران

وبگاه یاد شده نوشت: واقعیت این است که موشک‌های زیر زمینی ایران طوری طراحی شده‌اند که در برابر موج حملات اولیه برای نابودی آن‌ها غیر قابل رویت و از دیدها پنهان هستند.

 و اما برخی کارشناسان بین‌المللی نیز تاکید نمودند، رژیم اسرائیل فاقد اهرم فشار علیه آزمایش‌های موشکی ایران است.

«امیلی لاندا» کارشناس ارشد مرکز مطالعات امنیتی تل آویو گفت: «در برجام موردی در زمینه موشک‌های بالستیک در نظر گرفته نشده بود زیرا مذاکره کنندگان چنین موردی (موضوع آزمایش‌های موشکی ایران) را همزمان با آغاز مذاکرات پذیرفته بودند.»

«تل عنبر» دیگر کارشناس صهیونیستی نیز در این زمینه گفت: «در قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل متحد از ایران خواسته شده که موشک‌های بالستیک با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای را آزمایش نکند. هیچ تنبیهی در این قطعنامه وجود ندارد. اگر «نتانیاهو» نخست وزیری اسرائیل  فکر دیگری می‌کند، این دیگر احمقانه است.»

 

 

تل عنبر، رییس بخش تحقیقاتی موشکی رژیم صهیونیستی

«سموئیل سندرلر» کارشناس سیاست خارجی اندیشکده بگین-سادات از مراکز تحقیقاتی محافظه کار رژیم اسرائیل، نیز در این زمینه گفت، مادامی که باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا در قدرت است گزینه‌های نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل در برابر ایران نیز محدود است.

وی در این باره گفت: « فکر می‌کنم که دولت اوباما به عقبگرد در برابر تحریک‌های ایران که  البته تنها این کشور را جسورتر می‌کند ، ادامه می‌دهد.»

وی افزود: «اسرائیل جز فشار بر آمریکا، یا اعلام به گروه "1+5 " برای انجام دادن اقدامی و یا این‌که به جهانیان بگوید، ببیند من این موارد را به شما گفته بودم، قادر به انجام کار دیگری نیست.»


وبگاه ویژه «امور نظامی رژیم اسرائیل» در آخرین تحلیل پیرامون شلیک موشک‌های بالستیک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نوشت: ایران چندی قبل رزمایش  موشکی بالستیک به نام «اقتدار ولایت » را انجام داد، اقدامی که در واقع برنامه از قبل تعیین شده‌ای بود که اجرای آن پیشتر از سوی مقام‌های نظامی این کشور اعلام شده بود.
منبع: خبرگزاری فارس http://bakhtarzamin.blogsky.com